Vom Himmel kam der Engel Schar

Vom Himmel kam der Engel Schar

BWV 607 uitgevoerd door Bart Jacobs
Sint-Bavokerk, Haarlem

Achter de muziek

Verhaal
Verhaal
Achtergrondvideo's
Achtergrondvideo's
Credits
Credits

Vlugge engelen, trage engelen

Een kersthymne in mineur geeft het seizoen een bedachtzame klank.

Bij het samenstellen van zijn Orgelbüchlein volgde Bach de kerkkalender. Handig voor de organist, maar eentonigheid ligt op de loer – Kerst altijd vrolijk, Lijdenstijd altijd droef. Daarom sprenkelde Bach bijvoorbeeld in het ‘kerstcluster’ nu en dan een ander geluid. Zoals bijvoorbeeld in deze bewerking: Vom Himmel kam der Engel Schar is ondanks het blije thema in mineur, als om de ernst te benadrukken van het mysterie van het geloof.

De tekst van het bijbehorende lied, van Luther, vertelt van de aankondiging aan de herders, van Jezus in de kribbe. Het lied verzekert dat wie gelooft in de ware God veilig is voor zonde en dood. Bach laat de engelen uit de hemel neerdalen met vlugge en snelle loopjes in alt en tenor, en trage loopjes in de bas. Bachs handschrift – te zien in het interview met Bart Jacobs – onthult trouwens nog een verrassing: de steeds breder lopende coloratuurtjes die het werk zijn karakter geven, lijken een latere toevoeging. Kijk maar hoe al die noten in de maat zijn gepropt!

Orgelbüchlein, BWV 599-644
Bach begon al in zijn tijd als hoforganist in Weimar (1708-1717) een eerste collectie aan te leggen van koraalbewerkingen van Lutherse kerkliederen. Blijkens de inhoudsopgave had het een bundel met 164 composities moeten worden, maar het werden er uiteindelijk niet meer dan 46. Die ordening, gecombineerd met de geringe lengte van de stukken, wijst erop dat Bach van plan is geweest een complete cyclus van koraalvoorspelen voor in de kerk samen te stellen. Later, in zijn tijd in Köthen, voorzag hij de bundel van een titelpagina. Daarop staat: Orgel-Büchlein, Worinne einem anfahenden Organisten Anleitung gegeben wird, auff allerhand Arth einen Choral durchzuführen… (Orgelboekje, waarin een beginnend organist geleerd wordt een koraal op allerlei manieren te bewerken…). De verzameling bestemde hij dus toen pas als leerboek, wellicht om in 1722 te presenteren bij zijn sollicitatie voor de post van Thomascantor in Leipzig, waar hem een belangrijke onderwijstaak te wachten stond. De leerlingen zullen er een kluif aan gehad hebben, want in een notendop bevatten de voorspelen het complete gamma aan barokke klaviertechnieken.   

BWV
607
Titel
Vom Himmel kam der Engel Schar
Instrument
Orgel
Genre
orgelwerken
Serie
Orgelbüchlein
Jaartal
ca. 1708-1717
Stad
Weimar

Achtergrondvideo's

Organist Bart Jacobs

“Bach drukt het 'fladderen' van de engelen die het goede nieuws brengen, prachtig uit in de toonladdermotieven.”

Teksten

Origineel

Vertaling

Credits

  • Publicatiedatum
    29 september 2017
  • Opnamedatum
    22 september 2016
  • Locatie
    Sint-Bavokerk, Haarlem
  • Organist
    Bart Jacobs
  • Orgel
    Christian Müller, 1738
  • Regie
    Bas Wielenga
  • Muziekopname
    Guido Tichelman, Bastiaan Kuijt
  • Audiomontage -en mix
    Guido Tichelman
  • Camera
    Bas Wielenga, Jeroen Simons
  • Licht
    Gregoor van de Kamp
  • Productie
    Jessie Verbrugh
  • Interview
    Onno van Ameijde
Help ons All of Bach te voltooien Help ons All of Bach te voltooien

Help ons All of Bach te voltooien

Een groot deel moet nog opgenomen worden voordat het gehele oeuvre van Bach online staat. Dit redden we niet zonder financiële steun van donateurs. Help ons de muzikale nalatenschap van Bach te voltooien en steun ons met een gift!