15 inventies

15 inventies

BWV 772-786 uitgevoerd door Johannes Asfaw, Kanji Daito, Evander Eijsink, Domonkos Hegyi, Anna Kuvshinov, Frank Monster, Peiting Xue en David Zielman
Ottone, Utrecht

  • Intro
  • 1. BWV 772 in C groot (Anna Kuvshinov)
  • 2. BWV 773 in c klein (Kanji Daito)
  • 3. BWV 774 in D groot (David Zielman)
  • 4. BWV 775 in d klein (Kanji Daito)
  • 5. BWV 776 in Es groot (Evander Eijsink)
  • 6. BWV 777 in E groot (Johannes Asfaw)
  • 7. BWV 778 in e klein (Peiting Xue)
  • 8. BWV 779 in F groot (Frank Monster)
  • 9. BWV 780 in f klein (Anna Kuvshinov)
  • 10. BWV 781 in G groot (Peiting Xue)
  • 11. BWV 782 in g klein (Johannes Asfaw)
  • 12. BWV 783 in A groot (Peiting Xue)
  • 13. BWV 784 in a klein (Anna Kuvshinov)
  • 14. BWV 785 in Bes groot (Frank Monster)
  • 15. BWV 786 in b klein (Domonkos Hegyi)

Achter de muziek

Verhaal
Verhaal
Achtergrondvideo's
Achtergrondvideo's
Credits
Credits

Jong geleerd

Bach maakte het zijn leerlingen al in hun eerste lessen niet gemakkelijk.

Een inventie of uitvinding, een geniale vondst… geen muziekstuk kan zonder. Maar de naam inventie wordt ook gebruikt voor een heel speciaal genre met een kleurrijke geschiedenis, waar ook Bachs 15 korte klavierstukken toe behoren.

Net als de ricercares van de renaissance en de vroege barok zijn ook Bachs 15 inventies experimenten – hier wel heel bondig – rond een muzikaal idee, een thema, een nieuwe manier om lijnen te combineren. In piepkleine doses maakt de speler zo kennis met de werking van muziek en met Bachs genie.

Bachs 15 inventies staan in het leerboek, het Klavierbüchlein, dat Bach rond 1720 samenstelde voor zijn oudste zoon Wilhelm Friedemann. Drie jaar later onderstreept hij nog eens zijn didactische opzet: de leerling zal zich kunnen trainen in het tweestemmig spel, leren omgaan met muzikale ideeën en zal een voorproefje krijgen van compositie. De 15 inventies waren dan ook de eerste stap in Bachs klaviermethode. Na de inventies volgen in het Klavierbüchlein de Franse en Engelse suites om af te sluiten met Das Wohltemperirte Clavier.

Imitatie domineert in de 15 inventies, zoals te verwachten valt in tweestemmige barokmuziek. Tweestemmigheid is immers de eenvoudigste vorm van contrapunt. Bach bouwde zijn methode vervolgens zorgvuldig op. In het studieboek voor Wilhelm Friedemann organiseerde hij de inventies op thema: de eerste drie (nummers 1, 4 en 7) zijn gebaseerd op de toonladder, de volgende drie (nummers 8, 10, 11) op gebroken akkoorden, gevolgd door een combinatie van beide in Inventie nummer 14, die qua vorm bijna een fuga is.

De volgorde in Bachs latere, definitieve manuscript uit 1723 sluit echter aan bij de systematiek van het klavier. Net als later in Das Woltemperirte Clavier is de volgorde chromatisch, afwisselend in majeur en mineur. Wel liet Bach de moeilijkste toonsoorten met veel kruisen of mollen weg. Die kreeg de beginnende klavierspeler pas later op zijn bord.

Het Inventionen-project wordt ondersteund door de Rabobank. De bank ondersteunt al vele jaren actief de culturele sector. Door het partnership met de Nederlandse Bachvereniging en het project All of Bach kan iedereen op een laagdrempelige manier kennis maken met klassieke muziek en met Bach in het bijzonder.

BWV
772-786
Titel
15 inventies
Instrument
Klavecimbel
Genre
klavierwerken
Serie
Klavierbüchlein für Wilhelm Friedemann Bach
Jaartal
1720-1723
Stad
Köthen
Bijzonderheden
Opgenomen in het Klavierbüchlein für Wilhelm Friedemann Bach. Deze vroegste bron van de inventies kwam pas in 1932 publiek beschikbaar. Alle edities tot die tijd baseerden zich op de autograaf van 1723.

Achtergrondvideo's

Behind the scenes

“Speciaal voor All of Bach leerden klavecinisten Siebe Henstra, Menno van Delft, Pieter-Jan Belder en Tineke Steenbrink de acht toptalenten in drie maanden klavecimbel spelen.”

Klavecinist Siebe Henstra

“Een van de vier masters, Siebe Henstra, over de 15 inventies.”

Teksten

Origineel

Vertaling

Credits

  • Publicatiedatum
    22 april 2016
  • Opnamedatum
    16 april 2016
  • Locatie
    Ottone, Utrecht
  • Klavecinisten
    Johannes Asfaw, Kanji Daito, Evander Eijsink, Domonkos Hegyi, Anna Kuvshinov, Frank Monster, Peiting Xue en David Zielman
  • Masters
    Pieter-Jan Belder, Menno van Delft, Siebe Henstra, Tineke Steenbrink
  • Klavecimbel
    Bruce Kennedy naar Michael Mietke
  • Cameraregie en montage
    Lucas van Woerkum
  • Camera
    Maarten van Rossem, Robert Berger, Richard Spierings
  • Camera-assistentie
    Luuk Walschot
  • Muziekopname
    Guido Tichelman, Bastiaan Kuijt
  • Muziekmontage en -mix
    Guido Tichelman
  • Licht
    Zen Bloot
  • Documentaire en interview
    Gijs Besseling, Noah Pepper
  • Projectleider
    Hanna Schreuders
  • Productie concert
    Imke Deters
  • Productie film
    Jessie Verbrugh
  • Met dank aan
    Rabobank
Help ons All of Bach te voltooien Help ons All of Bach te voltooien

Help ons All of Bach te voltooien

Een groot deel moet nog opgenomen worden voordat het gehele oeuvre van Bach online staat. Dit redden we niet zonder financiële steun van donateurs. Help ons de muzikale nalatenschap van Bach te voltooien en steun ons met een gift!