Prelude in D groot
BWV 925 uitgevoerd door Fernando Lourens
Maltezerhuis, Utrecht
Achter de muziek
Verhaal
Verhaal
Achtergrondvideo's
Achtergrondvideo's
Credits
Credits
Elementair maar niet eenvoudig
In deze kleine Prelude horen we de elementen van de muziekvorm die Bach beroemd maakte
Bach is een van de meest gevierde componisten aller tijden, maar tijdens zijn eigen leven gold hij ook als voortreffelijk leermeester. Zijn beste leerlingen waren misschien wel zijn vrouw en zijn kinderen. Voor hen schreef hij zogeheten Klavierbüchlein, lesboekjes, met korte pedagogische wenken en eenvoudige stukken om in te studeren. Al doende leerde zijn familie niet alleen klavier spelen, maar ook de ins en outs van de muziekleer en compositie. Daarmee zette Bach de traditie van zijn muzikale familie voort; zelf had hij les gehad van zijn grote broer Johann Christoph.
Rond 1720, het jaar dat Bachs oudste zoon tien werd, schreef Bach voor hem de eerste lesmethode die we hebben. Dat Klavierbüchlein für Wilhelm Friedemann geldt nog steeds als een van de klassiekers in het pedagogische genre, populair onder pianoleraren die hun leerlingen voor het eerst met Bachs werk in aanraking willen brengen. In dit boekje staan meer dan zestig stukken, gerangschikt op niveau, van de eenvoudige Applicatio in C groot, BWV 994 tot de relatief uitdagende driestemmige Sinfonia’s. Het leeuwendeel was van vaders hand, en sommige lijken misschien zelfs van Friedemann zelf. Het bloed kruipt waar het niet gaan kan.
De Prelude in D groot, BWV 925, nummer 27 in het Klavierbüchlein, is zo’n stukje dat zowel aan vader en zoon is toegeschreven. Het is een fuga, een muziekvorm die vader Bach tot in de puntjes beheerste en naar nieuwe hoogten bracht. Niet gek dat hij die kennis aan zijn zoon wilde doorgeven. De essentie van een fuga is een korte melodie – een subject – van vaak niet meer dan een maat of twee. Die korte melodie spint de componist vervolgens uit tot een heel stuk; iets wat makkelijk gezegd is maar extreem moeilijk gedaan. Het is nog knap lastig om een subject te vinden dat flexibel genoeg is om muzikaal te manipuleren, maar tegelijkertijd zijn karakter behoudt. Vader Bach werd daar wereldberoemd mee: in zijn Kunst der Fuge vond hij een subject waarmee hij bijna anderhalf uur muziek kon maken, iets wat geen enkele componist voor hem ooit had gedaan. Deze Prelude duurt anderhalve minuut, maar dat wil niet zeggen dat hij eenvoudig in elkaar zit. Als dit stuk inderdaad van Wilhelm Friedemann is, dan was hij tien toen hij hem componeerde. Het subject is springerig en eager, alsof zoon Bach zijn vader wil laten zien dat hij zeker niet voor hem onderdoet.
Jong talent
Eens per twee à drie jaar organiseert de Nederlandse Bachvereniging een talentontwikkelingsproject voor jonge, getalenteerde musici tot 18 jaar. In deze projecten staat de uitvoeringspraktijk van Bachs muziek centraal. Zo brengen we jong talent in aanraking met de historische uitvoeringspraktijk en verdiepen we hun inzicht in Bachs muziek. In dit project werkten we met de toetsenisten van de toekomst. Zeven internationale toptalenten tussen de 10 en 18 jaar werden na audities geselecteerd en volgden twee masterclasses van Siebe Henstra waarin de talenten liet kennismaken met Bach, het klavecimbel en barokke speeltechnieken en -stijlen. Ze studeerden elk enkele stukken in uit het Klavierbüchlein für Wilhelm Friedemann Bach, waaronder de Negen Kleine Preludes, BWV 924-932, die Bach schreef om zijn zoon Wilhelm Friedemann beter te leren spelen. De ingestudeerde werken namen de jonge klavecinisten in oktober 2024 op voor All of Bach in het Maltezerhuis in Utrecht.
Achtergrondvideo's
Teksten
Origineel
Vertaling
Credits
-
- Publicatiedatum
- 5 februari 2026
-
- Opnamedatum
- 16 oktober 2024
-
- Locatie
- Maltezerhuis, Utrecht
-
- Klavecimbel
- Fernando Lourens
-
- Instrument
- Titus Crijnen, 1992 naar Johannes Ruckers, 1638
-
- Regie en camera
- Robin van Erven Dorens
-
- Muziekopname
- Guido Tichelman, Pim van der Lee
-
- Audiomontage en -mix
- Guido Tichelman
-
- Camera
- Martijn van Beenen
-
- Licht
- Ernst-Jan Thieme
-
- Assistent audioregie
- Marloes Biermans
-
- Datahandling
- Brechtje van Riel
-
- Productie
- Lisanne Marlou de Kok
Help ons All of Bach te voltooien
Een groot deel moet nog opgenomen worden voordat het gehele oeuvre van Bach online staat. Dit redden we niet zonder financiële steun van donateurs. Help ons de muzikale nalatenschap van Bach te voltooien en steun ons met een gift!