Prelude in F groot
BWV 928 uitgevoerd door Guillermo González García
Maltezerhuis, Utrecht
Achter de muziek
Verhaal
Verhaal
Achtergrondvideo's
Achtergrondvideo's
Credits
Credits
Eeuwig in beweging
In deze kleine prelude bouwt Bach een muzikale machine
Bach is een van de meest gevierde componisten aller tijden, maar tijdens zijn eigen leven gold hij ook als voortreffelijk leermeester. Zijn beste leerlingen waren misschien wel zijn vrouw en zijn kinderen. Voor hen schreef hij een aantal zogeheten Klavierbüchlein, lesboekjes, met korte pedagogische wenken en eenvoudige stukken om in te studeren. Al doende leerde zijn familie niet alleen klavier spelen, maar ook de ins en outs van de muziekleer en compositie. Daarmee zette Bach de traditie van zijn muzikale familie voort; zelf had hij les gehad van zijn grote broer Johann Christoph.
Bach begon rond 1720 aan zijn eerste Klavierbüchlein bestemd voor zijn oudste zoon, Wilhelm Friedemann. Die zou dat jaar tien worden. Dat Klavierbüchlein für Wilhelm Friedemann geldt nog steeds als een van de klassiekers in het pedagogische genre, populair onder pianoleraren die hun leerlingen voor het eerst met Bachs werk in aanraking willen brengen. In dit boekje staan meer dan zestig stukken, gerangschikt op niveau, van de eenvoudige Applicatio in C groot, BWV 994, tot de relatief uitdagende driestemmige Sinfonia’s. Het leeuwendeel was van vaders hand, maar ook sommige van andere componisten, en sommige lijken misschien zelfs van Friedemann zelf; het bloed kruipt waar het niet gaan kan.
De Prelude in F groot, BWV 928, nummer 10 in het Klavierbüchlein, is een stukje van nog geen twee minuten, gebouwd op een ogenschijnlijk eenvoudig motief. Toch klinkt het behoorlijk indrukwekkend, zeker in een vlot tempo. De oneindige flow van korte nootjes geven de indruk van een tikkende klok of een lopende machine. Een stuk met zo’n ‘oneindige’ notenstroom wordt ook wel perpetuum mobile genoemd, letterlijk oneindige beweging. Door de hele geschiedenis hebben uitvinders geprobeerd een machine te maken die, als hij eenmaal in beweging is, geen extra energie nodig heeft om te blijven draaien. Een paar jaar voor Bach dit stuk schreef claimde Johann Bessler, die een dagreis van Bach vandaan woonde, zo’n machine te hebben uitgevonden: een wiel dat oneindig in beweging bleef. Bachs stadsgenoot, de filosoof en wiskundige Gottfried Wilhelm Leibniz, kende Bessler persoonlijk en had grote verwachtingen van deze uitvinding. Helaas weten we in onze tijden van energieschaarste dat deze eeuwig bewegende machines, hoezeer ze ook tot de verbeelding spreken, natuurkundig onmogelijk zijn. Bachs kleine prelude daarentegen bereikt binnen 90 seconden de eeuwigheid.
Jong talent
Eens per twee à drie jaar organiseert de Nederlandse Bachvereniging een talentontwikkelingsproject voor jonge, getalenteerde musici tot 18 jaar. In deze projecten staat de uitvoeringspraktijk van Bachs muziek centraal. Zo brengen we jong talent in aanraking met de historische uitvoeringspraktijk en verdiepen we hun inzicht in Bachs muziek. In dit project werkten we met de toetsenisten van de toekomst. Zeven internationale toptalenten tussen de 10 en 18 jaar werden na audities geselecteerd en volgden twee masterclasses van Siebe Henstra waarin de talenten liet kennismaken met Bach, het klavecimbel en barokke speeltechnieken en -stijlen. Ze studeerden elk enkele stukken in uit het Klavierbüchlein für Wilhelm Friedemann Bach, waaronder de Negen Kleine Preludes, BWV 924-932, die Bach schreef om zijn zoon Wilhelm Friedemann beter te leren spelen. De ingestudeerde werken namen de jonge klavecinisten in oktober 2024 op voor All of Bach in het Maltezerhuis in Utrecht.
- BWV
- 928
- Titel
- Prelude in F groot
- Instrument
- klavecimbel
- Genre
- klavierwerken
- Serie
- Klavierbüchlein für Wilhelm Friedemann Bach
- Jaartal
- ca. 1720-1722
Achtergrondvideo's
Teksten
Origineel
Vertaling
Credits
-
- Publicatiedatum
- 15 januari 2026
-
- Opnamedatum
- 16 oktober 2024
-
- Locatie
- Maltezerhuis, Utrecht
-
- Klavecimbel
- Guillermo González García
-
- Instrument
- Titus Crijnen, 1992 naar Johannes Ruckers, 1638
-
- Regie en camera
- Robin van Erven Dorens
-
- Muziekopname
- Guido Tichelman, Pim van der Lee
-
- Audiomontage en -mix
- Guido Tichelman
-
- Camera
- Martijn van Beenen
-
- Licht
- Ernst-Jan Thieme
-
- Assistent audioregie
- Marloes Biermans
-
- Datahandling
- Brechtje van Riel
-
- Productie
- Lisanne Marlou de Kok
Ontdek
Help ons All of Bach te voltooien
Een groot deel moet nog opgenomen worden voordat het gehele oeuvre van Bach online staat. Dit redden we niet zonder financiële steun van donateurs. Help ons de muzikale nalatenschap van Bach te voltooien en steun ons met een gift!