Vioolpartita nr. 3 in E groot

Vioolpartita nr. 3 in E groot

BWV 1006 uitgevoerd door Shunske Sato
Lichtfabriek, Haarlem

  • Menu
  • 1. Preludio
  • 2. Loure
  • 3. Gavotte en Rondeau
  • 4. Menuett I
  • 5. Menuett II
  • 6. Bourrée
  • 7. Gigue

Achter de muziek

Verhaal
Verhaal
Achtergrondvideo's
Achtergrondvideo's
Credits
Credits

Ringtone

Bach neemt heel duidelijk de karakters van verschillende dansen als uitgangspunt.

In deze vrolijke partita staat de dans centraal. De uitbundige Preludio zet de toon. Net als de Loure is de Preludio nobel, trots en statig en verwijst naar de Franse hofmuziek. Daarna wordt het lichter, vrolijker en volkser. De Gavotte en rondeau is komisch en speels en de twee Menuetten roepen de associatie op met de violisten die in Bachs tijd op dorpsfeesten dansmuziek speelden. Het slotstuk, een lichtvoetige Gigue, is een echte uitsmijter. 

De Derde partita staat, net als Bachs andere stukken voor soloviool, niet op zich. In 1729 werkte Bach de Preludio uit deze partita om tot een instrumentaal deel (orgel en strijkers) voor een huwelijkscantate (BWV 120a). Een paar jaar later, in 1731, keert de Preludio nog een keer terug. Dit keer als feestelijke ouverture, wederom voor orgel en orkest, aan het begin van cantate BWV 29. En dat is nog niet alles. Bach kopieerde eigenhandig ook nog een versie van de hele partita op twee notenbalken. Het zou een eenvoudig klavierstuk kunnen zijn, of een suite voor luit of theorbe. Duidelijk is in ieder geval dat Bach zelf zeer in zijn nopjes was met deze partita en vooral met het eerste deel. Wie nog een ouderwetse mobiele telefoon heeft gehad, kent deze Preludio vooral ook van de destijds alomtegenwoordige ‘Nokia-beltoon.’

Zes sonates en partita’s voor viool solo
Boven zijn manuscript met zes solowerken voor viool schreef Bach ‘Sei solo’. Wilde hij zeggen zes solo’s (in correct Italiaans Sei soli), of bedoelde hij daadwerkelijk ‘Sei solo’… je bent alleen? In een tijd zonder ‘autocorrect’ was spelling vooral een kwestie van gevoel, zeker in een andere taal. Het zou kunnen dat Bach expres níet ‘Sei soli’ boven zijn zes vioolsolo’s schreef, maar dat hij zijn solist wilde waarschuwen voor hij hem het podium op stuurde met slechts een strijkstok, vier snaren en enkele van zijn allermoeilijkste stukken. 

Bachs solowerken passen in een schitterende traditie van Westhoff, Biber, Matteis, Schop en anderen, maar meer dan op virtuositeit mikt Bach op een interioriteit, een theoretisch spel met de onmogelijkheid van echte meerstemmigheid op één melodie-instrument. Bach begreep namelijk feilloos hoe ons brein uit klanken zelf muziek maakt. En hij was zich bewust van het gewicht van zijn werk: het schoonschrift-exemplaar van de sonates en partita’s uit 1720 noemde hij ‘Boek 1’, met wellicht de Cellosuites en de nu eenzame Fluitpartita als een zorgvuldig gepland vervolg in het verschiet. Polyfonie in je eentje, je kunt er met je hoofd nauwelijks bij.

We namen deze zes sonates op in een oude elektriciteitscentrale in Haarlem, die de stad van energie en licht voorzag. Vandaar de bijnaam ‘Lichtfabriek’. Geïnspireerd door deze bijzondere ruimte koos de regisseur ervoor licht een prominente rol te geven.

BWV
1006
Titel
Vioolpartita nr. 3 in E groot
Bijnaam
Derde partita
Instrument
Viool
Genre
kamermuziek
Serie
Zes vioolsonates en -partita’s
Jaartal
ca. 1720
Stad
Köthen, Weimar

Achtergrondvideo's

Shunske Sato en Pieter Affourtit

“Wat zijn de verschillen tussen de moderne en barokviool en -stok?”

Teksten

Origineel

Vertaling

Credits

  • Publicatiedatum
    28 november 2019
  • Opnamedatum
    24 juni 2019
  • Locatie
    Lichtfabriek, Haarlem
  • Violist
    Shunske Sato
  • Viool
    Cornelius Kleynman, ca. 1684
  • Regie en beeldmontage
    Onno van Ameijde
  • Muziekopname
    Daan van der Aalst, Pim van der Lee
  • Audiomontage en -mix
    Guido Tichelman
  • Camera
    Jeroen Simons, Marijn Zurburg
  • Licht
    Zen Bloot
  • Grip
    Jasper Leeman
  • Datahandling
    Eline Eestermans
  • Interview
    Onno van Ameijde, Marloes Biermans
  • Productie
    Jessie Verbrugh
  • Met dank aan
    Frans Wytema, voor het ter beschikking stellen van de Cornelius Kleynman viool aan Shunske Sato.
Help ons All of Bach te voltooien Help ons All of Bach te voltooien

Help ons All of Bach te voltooien

Een groot deel moet nog opgenomen worden voordat het gehele oeuvre van Bach online staat. Dit redden we niet zonder financiële steun van donateurs. Help ons de muzikale nalatenschap van Bach te voltooien en steun ons met een gift!