Der Friede sei mit dir

Der Friede sei mit dir

BWV 158 uitgevoerd door Matthew Brook en de Nederlandse Bachvereniging
onder leiding van Hans-Christoph Rademann
Grote Kerk, Harlingen

  • Intro
  • 1. Der Friede sei mit dir (Rezitativ)
  • 2. Welt, ade, ich bin dein müde (Arie)
  • 3. Nun, Herr, regiere (Rezitativ, Arioso)
  • 4. Hier ist das rechte Osterlamm (Choral)

Achter de muziek

Verhaal
Verhaal
Achtergrondvideo's
Achtergrondvideo's
Teksten
Teksten
Credits
Credits

Hemelse vrede en aardse onrust

We weten niet voor welke gelegenheid deze sobere cantate bedoeld is.

Werd dit stuk gecomponeerd voor derde paasdag of voor Maria Lichtmis? De muziek is alleen in kopieën overgeleverd en daarin worden beide gelegenheden genoemd. Dat het in de tekst gaat over Simeon, pleit voor Maria Lichtmis. Op die dag wordt gevierd dat Jezus wordt gepresenteerd in de tempel. De vrome Simeon hield toen volgens het evangelie van Lucas de pasgeboren Jezus in zijn armen. Zo werd de profetie vervuld en kon Simeon in vrede sterven. Voor Pasen pleit echter het slotkoraal, een echt paaslied. Dan staat het dus weer 1-1.

Het zou ook kunnen dat het hier gaat om delen uit verschillende cantates, die Bach of iemand anders later samenvoegde voor een onbekende gelegenheid. Alleen voor het slotkoraal zijn vier zangers nodig, verder vraagt de partituur alleen om een bas en een sopraan. De cantate is ultrakort, en de bezetting is sober. Centraal in alle delen staat het contrast tussen de hemelse vrede en de onrust op aarde. De hemel lonkt, want de aarde is vol oorlog, strijd en ijdelheid. 

BWV
158
Titel
Der Friede sei mit dir
Instrument
Bas
Genre
cantates
Jaartal
onbekend
Stad
Weimar?/Leipzig?
Tekstdichter
onbekend, koralen van Johann Georg Albinus en Martin Luther
Bestemming
Maria Lichtmis en derde paasdag
Eerste uitvoering
onbekend
Bijzonderheden
Deze cantate is misschien wel samengesteld uit fragmenten van twee verschillende stukken. Vermoed wordt dat het tweede en derde deel in Weimar ontstonden en het eerste en vierde in Leipzig zijn toegevoegd.

Achtergrondvideo's

Bas Matthew Brook

“Bach is een meester in het vinden van de juiste muziek om de tekst te verduidelijken.”

Teksten

Origineel

1. Rezitativ (Bass)
Der Friede sei mit dir,
du ängstliches Gewissen!
Dein Mittler stehet hier,
der hat dein Schuldenbuch
und des Gesetzes Fluch
verglichen und zerrissen.
Der Friede sei mit dir,
der Fürste dieser Welt,
der deiner Seele nachgestellt,
ist durch des Lammes Blut
bezwungen und gefällt.
Mein Herz, was bist du so betrübt,
da dich doch Gott durch Christum liebt?
Er selber spricht zu mir:
Der Friede sei mit dir!

2. Aria (Bass, Soprano)
Welt, ade, ich bin dein müde,
Salems Hütten stehn mir an,
Welt, ade, ich bin dein müde,
ich will nach dem Himmel zu,
wo ich Gott in Ruh und Friede
ewig selig schauen kann.
da wird sein der rechte Friede
und die ewig stolze Ruh.
Da bleib ich, da hab ich Vergnügen zu wohnen,
Welt, bei dir ist Krieg und Streit,
nichts denn lauter Eitelkeit;
da prang ich gezieret mit himmlischen Kronen.
in dem Himmel allezeit
Friede, Freud und Seligkeit.

3. Rezitativ, Arioso (Bass)
Nun, Herr, regiere meinen Sinn,
damit ich auf der Welt,
so lang es dir, mich hier zu lassen,
noch gefällt,
ein Kind des Friedens bin,
und lass mich zu dir aus meinen Leiden
wie Simeon in Frieden scheiden!
Da bleib ich, da hab ich
Vergnügen zu wohnen,
da prang ich gezieret mit himmlischen Kronen.

4. Choral
Hier ist das rechte Osterlamm,
davon Gott hat geboten,
das ist hoch an des Kreuzes Stamm
in heißer Lieb gebraten,
des Blut zeichnet unsre Tür,
das hält der Glaub dem Tode für,
der Würger kann uns nicht rühren.
Halleluja!

Vertaling

1. Recitatief
Vrede zij met je,
mijn angstige geweten!
Je middelaar staat hier,
en heeft jouw boek vol schulden
en de vloek van de wet
vereffend en verscheurd.
Vrede zij met je,
de vorst van deze wereld,
die het op jouw ziel gemunt had,
is door het bloed van het lam
bedwongen en geveld.
Waarom ben je zo bedroefd, mijn hart?
God heeft je immers door Christus lief!
Hij spreekt zelf tot mij:
vrede zij met je!

2. Aria
Vaarwel, wereld, ik ben je moe,
ik verlang naar de tenten van Salem,
Vaarwel, wereld, ik ben je moe,
ik verlang naar de hemel,
waar ik God in rust en vrede
daar zal ik echte vrede vinden
voor eeuwig kan aanschouwen.
en de eeuwige, zalige rust.
Daar blijf ik en verblijf ik met genoegen,
Wereld, jij kent alleen oorlog en strijd,
en enkel ijdelheid;
daar schitter ik, gesierd met hemelse kronen.
voor altijd in de hemel
volvrede, vreugde en zaligheid.

3. Recitatief, Arioso
Heers nu, mijn Heer, over mijn wil,
opdat ik op deze wereld,
waarop ik rondloop
zolang het u bevalt,
een kind van de vrede mag zijn,
en laat mij, net als Simeon,
tot u komen
en in vrede van mijn lijden verlost worden!
Daar blijf ik en verblijf ik met genoegen,
daar schitter ik, gesierd met hemelse kronen.

4. Koraal
Dit is het ware Paaslam,
waar God toe heeft bevolen;
het is hoog aan de stam van het kruis
in vurige liefde gebraden.
Diens bloed is als een teken op onze deur,
dat het geloof voorhoudt aan de dood;
wij worden niet geraakt door het sterven.
Halleluja!

Credits

  • Publicatiedatum
    1 juli 2016
  • Opnamedatum
    23 januari 2016
  • Locatie
    Grote Kerk, Harlingen
  • Dirigent
    Hans-Christoph Rademann
  • Bas
    Matthew Brook
  • Sopraan
    Zsuzsi Tóth
  • Ripieno alt
    Barnabás Hegyi
  • Ripieno tenor
    Daniel Johannsen
  • Viool
    Sayuri Yamagata
  • Cello
    Lucia Swarts
  • Contrabas
    Robert Franenberg
  • Hobo
    Martin Stadler
  • Orgel
    Bart Naessens
  • Klavecimbel
    Siebe Henstra
  • Regie
    Simon Aarden
  • Regie-assistent
    Ferenc Soetman
  • Muziekopname
    Guido Tichelman, Bastiaan Kuijt, Micha de Kanter
  • Audiomontage en -mixage
    Guido Tichelman
  • Licht
    Daan de Boer, Arjen Seykens
  • Camera
    Bart ten Harkel, Thijs Struick, Chris Reichgelt
  • Beeldtechnicus
    Vincent Nugteren
  • Beeldmontage
    Pjotr 's Gravesande
  • Projectmanager
    Peter Ribbens
  • Techniek
    Martin Struijf, Glenn van den Eerden, Marco Korzelius
  • Datamanagement
    Jasper Blok
  • Productie
    Marco Meijdam, Imke Deters
  • Met dank aan
    Guusje Roos
Help ons All of Bach te voltooien Help ons All of Bach te voltooien

Help ons All of Bach te voltooien

Een groot deel moet nog opgenomen worden voordat het gehele oeuvre van Bach online staat. Dit redden we niet zonder financiële steun van donateurs. Help ons de muzikale nalatenschap van Bach te voltooien en steun ons met een gift!