Liebster Jesu, wir sind hier
BWV 634 uitgevoerd door Leo van Doeselaar
Walburgiskerk, Zutphen
Achter de muziek
Verhaal
Verhaal
Achtergrondvideo's
Achtergrondvideo's
Credits
Credits
Kinderliedje in canon
Bach ontdekt de potentie van een engelachtige koraal
Een kinderliedje, lijkt het wel, de koraalmelodie die Bach hier pakt. De tekst van Tobias Clausnitzer is eenvoudig maar effectief, net als de melodie van Johann Rudolph Ahle. Bach en zijn gemeente moeten ervan gehouden hebben: hij maakte maar liefst vier bewerkingen voor orgel en een voor koor van dit koraal. Zoals altijd bij Bach verschillen die erg van karakter. Tegelijkertijd kun je in elke versie een engelachtige puurheid horen.
In BWV 634, een koraalbewerking voor orgel, haalt Bach de melodie naar voren. Het stuk klinkt eenvoudig, maar zit knap in elkaar. Bach schrijft een canon, waarbij de stemmen elkaar imiteren. Luister goed en je kunt het meteen horen: nadat de bovenste stem de melodie heeft ingezet, zet even later een tweede stem in die de melodie vier tonen lager begint. Dat kan niet zomaar met elke melodie, maar Bach moet als meester in het contrapunt geroken hebben dat dit thema die mogelijkheid bood. Hij zag als geen ander de potentie van dit soort eenvoudige melodieën.
Orgelbüchlein, BWV 599-644
Bach begon al in zijn tijd als hoforganist in Weimar (1708-1714) een eerste collectie aan te leggen van koraalbewerkingen en koraalvoorspelen (composities op basis van lutherse kerkliederen). Deze waren bedoeld voor in de kerkdienst, de voorspelen als inleiding voor de gemeentezang. Blijkens de inhoudsopgave in Bachs manuscript had het een bundel met 164 composities moeten worden, maar het werden er uiteindelijk niet meer dan 46 (BWV 599-644). Die ordening, gecombineerd met de geringe lengte van de stukken, wijst erop dat Bach van plan is geweest een complete cyclus van koraalbewerkingen samen te stellen. Later, in zijn tijd in Köthen, voorzag hij de bundel van een titelpagina. Daarop staat: Orgel-Büchlein, Worinne einem anfahenden Organisten Anleitung gegeben wird, auff allerhand Arth einen Choral durchzuführen… (Orgelboekje, waarin een beginnend organist geleerd wordt een koraal op allerlei manieren te bewerken…). De verzameling bestemde hij dus toen pas als leerboek, wellicht om in 1722 te presenteren bij zijn sollicitatie voor de post van Thomascantor in Leipzig, waar hem een belangrijke onderwijstaak te wachten stond. De leerlingen zullen er een kluif aan gehad hebben, want in een notendop bevatten de voorspelen het complete gamma aan barokke klaviertechnieken.
Achtergrondvideo's
Teksten
Origineel
Vertaling
Credits
-
- Publicatiedatum
- 16 juli 2026
-
- Opnamedatum
- 27 mei 2024
-
- Locatie
- Walburgiskerk, Zutphen
-
- Orgel
- Leo van Doeselaar
-
- Instrument
- Henrick Bader, 1639/1643
-
- Regie en beeldmontage
- Gijs Besseling
-
- Muziekopname
- Guido Tichelman, Pim van der Lee
-
- Audiomontage en -mix
- Guido Tichelman
-
- Camera
- Danny Noordanus, Manon Hoskens, Remco van Leest
-
- Grip
- Wouter Visser
-
- Assistent audioregie
- Marloes Biermans
-
- Productie
- Lisanne Marlou de Kok
Help ons All of Bach te voltooien
Een groot deel moet nog opgenomen worden voordat het gehele oeuvre van Bach online staat. Dit redden we niet zonder financiële steun van donateurs. Help ons de muzikale nalatenschap van Bach te voltooien en steun ons met een gift!