Toccata in d klein

Toccata in d klein

BWV 913 uitgevoerd door Siebe Henstra
Felix Meritis, Amsterdam
Titus Crijnen naar Johannes Ruckers

  • Intro
  • 1. [...]
  • 2. Presto
  • 3. Adagio
  • 4. Allegro

Achter de muziek

Verhaal
Verhaal
Achtergrondvideo's
Achtergrondvideo's
Credits
Credits

Grillig en roekeloos

Geïnspireerd door Buxtehude kende Bach nauwelijks grenzen.

Virtuoos, inventief, ontroerend maar ook grillig op het roekeloze af – zo zou je deze mogelijk vroegste toccata van Bach voor klavecimbel kunnen karakteriseren. Er is geen autograaf van bekend, maar het werk moet gecomponeerd zijn kort na Bachs terugkeer van een reis naar Lübeck. Daar had hij de vermaarde organist Dietrich Buxtehude horen spelen. En dat beviel Bach zo, dat hij veel langer was weggebleven dan de paar weken waarvoor hij van zijn werkgever toestemming had. Bij terugkeer, begin 1706, kreeg hij van de kerkenraad in Arnstadt dan ook de wind van voren.

In één moeite door werd hem trouwens nog meer voor de voeten gegooid: met de vele curieuze variationes in zijn koraalvoorspelen en de vele vreemde noten die hij erin vermengde, bracht Bach de kerkgangers keer op keer in verwarring. Sterker, toen was geklaagd dat hij te lang preludeerde, was hij uit pure recalcitrantie veel te kort gaan spelen, wat een beschamende hilariteit had veroorzaakt onder de koorstudenten op de orgelgalerij.

Luisterend naar deze toccata is één ding glashelder: Bachs neiging de grenzen van de muzikale mogelijkheden van hemzelf en die van zijn toehoorders op te zoeken was na deze reprimandes bepaald niet afgenomen. In tegendeel: ruim twaalf minuten liet hij zijn inspiratie de vrije loop. Uit een allengs avontuurlijker voorspel laat hij twee ingenieuze fuga’s ontspruiten, onderbroken door een smachtend adagio. Bach moet zich omstreeks deze tijd zijn gaan realiseren dat er meer dan een compositorisch keurslijf afgeschud diende te worden, wilde hij zich verder kunnen ontplooien. Een jaar later zag hij zijn kans schoon, en solliciteerde met succes naar de post van organist van de Blasiuskirche in Mühlhausen. 

BWV
913
Titel
Toccata in d klein
Instrument
Klavecimbel
Genre
klavierwerken
Serie
Zeven toccata's (klavier)
Jaartal
1706?
Stad
Arnstadt
Bijzonderheden
Er bestaan twee versies, waarvan de eerste in 1801 in druk verscheen.

Achtergrondvideo's

Harpsichordist Siebe Henstra

“Although the original manuscript has been lost, we do have an old edition from 1801. Siebe Henstra takes you along on his quest for Bach’s notes.”

Teksten

Original

Translation

Credits

  • Release date
    6 November 2015
  • Recording date
    19 May 2015
  • Location
    Felix Meritis, Amsterdam
  • Harpsichordist
    Siebe Henstra
  • Harpsichord
    Titus Crijnen (1992) after Johannes Ruckers, 1638
  • Film director and editor
    Lucas van Woerkum
  • Music recording producers
    Guido Tichelman, Bastiaan Kuijt
  • Camera
    Robert Berger, Simon Aarden, Maarten van Rossem
  • Gaffer
    Zen Bloot, Patrick Galvin
  • Camera assistant
    Uriel Matahelumual
  • Concert production
    Erik van Lith
  • Producer
    Jessie Verbrugh
  • Interview
    Onno van Ameijde
  • Acknowledgements
    Bach fund of the Netherlands Bach Society, Felix Meritis
Help ons All of Bach te voltooien Help ons All of Bach te voltooien

Help ons All of Bach te voltooien

Een groot deel moet nog opgenomen worden voordat het gehele oeuvre van Bach online staat. Dit redden we niet zonder financiële steun van donateurs. Help ons de muzikale nalatenschap van Bach te voltooien en steun ons met een gift!