Mein Gott, wie lang, ach lange

Mein Gott, wie lang, ach lange

BWV 155 uitgevoerd door de Nederlandse Bachvereniging
onder leiding van Shunske Sato
Groote Kerk, Maassluis

  • Menu
  • 1. Mein Gott, wie lang (Rezitativ)
  • 2. Du mußt glauben (Arie)
  • 3. So sei, o Seele (Rezitativ)
  • 4. Wirf, mein Herze (Arie)
  • 5. Ob sich, anließ (Choral)

Achter de muziek

Verhaal
Verhaal
Teksten
Teksten
Credits
Credits

Cantate van Franck

Een vruchtbare samenwerking in Weimar

De hovelingen in Weimar zouden raar opkijken van het feit dat we Mein Gott, wie lang, ach lange een cantate van Johann Sebastian Bach noemen. Voor hen was het eerder een cantate van Salomo Franck (1659-1725), in dit geval op muziek gezet door Herr Bach. Franck, geboren en getogen in Weimar, kreeg na een universitaire opleiding een functie aan het hof. Dichten deed hij erbij. Deze tekst publiceerde hij in 1715 in zijn Evangelische Andachts-Opfer: een boek met 'geistlichen Cantaten' voor het hele kerkjaar. Tegen die tijd was Franck een hoge ambtenaar en hofbibliothecaris en daarmee veel hoger in rang dan Bach.

Dat Bach tussen 1714 en 1716 in Weimar zeker vijftien cantateteksten van Franck op muziek zette was waarschijnlijk niet per se zijn eigen keus. Toch bleek het een goede match: Bach zou ook later in Leipzig nog teksten van Franck gebruiken. Na eerst oudere dichtvormen gebruikt te hebben, schreef Franck inmiddels cantates bestaande uit recitatieven en aria’s. Bach maakte vervolgens zijn eigen keuzes. Soms maakte hij een 'aria'-tekst tot openingskoor, andere keren blijft het een solo-aria of een duet, zoals in BWV 155. Francks beeldrijke maar toch eenvoudige teksten boden Bach veel muzikale mogelijkheden.

Mein Gott, wie lang, ach lange is één van slechts twee cantates in Francks boek die met een recitatief beginnen. Bach vermijdt een droog begin door er een expressief recitatief met orkestbegeleiding van te maken waarin het onophoudelijke lijden klinkt. Ook in de andere delen maakt hij van Francks tekst steeds iets bijzonders: een onverwacht loopje in het basso continuo in het recitatief voor de bas, een contrast tussen springende en lang aangehouden noten in de sopraanaria... en natuurlijk de kleurrijke solo voor fagot in het duet 'Du mußt glauben': die was voor een getalenteerde fagottist in het hofensemble.

BWV
155
Titel
Mein Gott, wie lang, ach lange
Genre
cantates
Jaartal
1716
Stad
Weimar
Tekstdichter
Salomo Franck
Bestemming
2e zondag na Driekoningen
Eerste uitvoering
19 januari 1716

Met steun van

Stichting Elise Mathilde Fonds

Achtergrondvideo's

Teksten

Origineel

1. Rezitativ (Sopran)
Mein Gott, wie lang, ach lange?
Des Jammers ist zuviel!
Ich sehe gar kein Ziel
der Schmerzen und der Sorgen.
Dein süßer Gnadenblick
hat unter Nacht und Wolken sich verborgen,
die Liebeshand zieht sich, ach! ganz zurück;
um Trost ist mir sehr bange.
Ich finde, was mich Armen täglich kränket,
das Tränenmaß wird stets voll eingeschenket,
der Freudenwein gebricht;
mir sinkt fast alle Zuversicht.

2. Arie (Alt, Tenor)
Du mußt glauben, du mußt hoffen,
du mußt Gott gelassen sein!
Jesus weiß die rechten Stunden,
dich mit Hülfe zu erfreun.
Wenn die trübe Zeit verschwunden,
steht sein ganzes Herz dir offen.

3. Rezitativ (Bass)
So sei, o Seele, sei zufrieden!
Wenn es vor deinen Augen scheint,
als ob dein liebster Freund
sich ganz von dir geschieden;
wenn er dich kurze Zeit verläßt,
Herz! glaube fest,
es wird ein kleines sein,
da er für bittre Zähren
den Trost- und Freudenwein
und Honigseim für Wermut will gewähren!
Ach! denke nicht,
daß er von Herzen dich betrübe,
er prüfet nur durch Leiden deine Liebe;
er machet,
daß dein Herz bei trüben Stunden weine,
damit sein Gnadenlicht
dir desto lieblicher erscheine;
er hat, was dich ergötzt,
zuletzt zu deinem Trost dir vorbehalten;
drum laß ihn nur, o Herz, in allem walten!

4. Arie (Sopran)
Wirf, mein Herze, wirf dich noch
in des Höchsten Liebesarme,
daß er deiner sich erbarme.
Lege deiner Sorgen Joch,
und was dich bisher beladen,
auf die Achseln seiner Gnaden.

5. Choral
Ob sichs anließ, als wollt er nicht,
laß dich es nicht erschrecken,
denn wo er ist am besten mit,
da will ers nicht entdecken.
Sein Wort laß dir gewisser sein,
und ob dein Herz spräch lauter Nein,
so laß doch dir nicht grauen.

Vertaling

1. Recitatief (sopraan)
Mijn God, hoe lang, hoe lang nog?
De ellende is nu te groot!
Ik zie geen enkel einde
aan mijn smarten en zorgen.
Uw zoete genadeblik
heeft zich verborgen achter nacht en wolken,
uw liefdeshand trekt zich, ach! helemaal terug;
angstig kijk ik uit naar troost.
Dagelijks word ik, stakker, gekwetst,
voortdurend wordt mijn beker met tranen gevuld,
vreugdewijn is er niet;
ik raak bijna alle vertrouwen kwijt.

2. Aria (alt, tenor)
Je moet geloven, je moet hopen,
je moet berusten in God!
Jezus kent de juiste tijd
waarop hij je met zijn hulp zal verblijden.
Als de droeve tijd is verdwenen,
staat zijn hele hart voor je open.

3. Recitatief (bas)
Wees, o ziel, dus tevreden!
Als je het gevoel hebt
dat je dierbaarste vriend
zich volkomen van je heeft afgekeerd
wanneer hij je korte tijd verlaat,
hart! geloof dan maar
dat het een kleinigheid zal zijn,
want dat hij in plaats van bittere tranen
de troost- en vreugdewijn
en honingzeem in plaats van alsem zal schenken!
Ach, denk niet
dat hij je van harte verdriet doet,
hij beproeft slechts je liefde door je te laten lijden;
hij maakt
dat je hart in droeve uren weent,
zodat je zijn genadelicht
des te lieflijker vindt;
hij heeft dat waarvan je geniet
op het laatst als troost voor je weggelegd;
laat hem dus, o hart, in alles regeren!

4. Aria (sopraan)
Werp je, mijn hart, werp je toch
in de liefdesarmen van de Hoogste,
opdat hij zich over je ontfermt.
Leg het juk van je zorgen
en wat nu nog op je drukt,
op de schouders van zijn genade.

5. Koraal
Al leek het alsof hij niet wilde,
laat je er niet door beangstigen,
want waar hij je het meest nabij is,
openbaart hij dat niet.
Laat zijn woord zekerder voor je zijn,
en ook al zegt je hart alleen maar nee,
huiver niet.

vertaling © Ria van Hengel

Credits

  • Publicatiedatum
    5 januari 2022
  • Opnamedatum
    21 september 2019
  • Locatie
    Groote Kerk, Maassluis
  • Viool en leiding
    Shunske Sato
  • Sopraan
    Griet De Geyter
  • Alt
    Bernadett Nagy
  • Tenor
    Guy Cutting
  • Bas
    Drew Santini
  • Viool 2
    Pieter Affourtit
  • Cello
    Lucia Swarts
  • Contrabas
    Robert Franenberg
  • Fagot
    Benny Aghassi
  • Orgel
    Leo van Doeselaar
  • Klavecimbel
    Siebe Henstra
  • Regie en beeldmontage
    Bas Wielenga
  • Muziekopname
    Guido Tichelman, Bastiaan Kuijt, Pim van der Lee
  • Audiomontage- en mix
    Guido Tichelman
  • Camera
    Martin Struijf, Gideon Krijnen, Jesper Blok, Menco van Duren
  • Licht
    Zen Bloot, Henry Rodgers, Patrick Galvin, Fiona Verkleij
  • Regieassistent
    Ferenc Soeteman
  • Projectmanager team eng
    Ron Vermeulen
  • Settechniek
    Justin Mutsaers
  • Productie concert
    Imke Deters, Marco Meijdam
  • Productie opname
    Jessie Verbrugh
  • Met dank aan
    Groote Kerk Maassluis, Stichting Muziek tussen Maas en Sluis
  • Met steun van
    Stichting Elise Mathilde Fonds

Help ons All of Bach te voltooien

Een groot deel moet nog opgenomen worden voordat het gehele oeuvre van Bach online staat. Dit redden we niet zonder financiële steun van donateurs. Help ons de muzikale nalatenschap van Bach te voltooien en steun ons met een gift!