Befiehl du deine Wege
BWV 270 uitgevoerd door de Nederlandse Bachvereniging
onder leiding van Lionel Meunier
Geertekerk, Utrecht
Achter de muziek
Verhaal
Verhaal
Teksten
Teksten
Credits
Credits
Eén melodie, vele koralen
In dit koraal laat Bach zien op hoeveel verschillende manieren hij een melodie kon harmoniseren
De melodie van Befiehl du deine Wege zal de Bach-liefhebber meteen bekend in de oren klinken: alleen al in de Matthäus-Passion komt de melodie vier keer langs, steeds met verschillende teksten. Het begin van het Befiehl du deine Wege, BWV 270 komt zelf opvallend sterk overeen met de manier waarop het Matthäus-koraal ‘O Haupt voll Blut und Wunden’ start: niet alleen de melodie is identiek, maar ook de andere stemmen zijn bijna hetzelfde. Pas verderop worden de verschillen tussen de twee koralen geleidelijk steeds groter.
Door BWV 270 en ‘O Haupt voll Blut und Wunden’ uit de Matthäus-Passion een paar keer na elkaar te beluisteren, vormen ze een mooi voorbeeld van hoe Bach een vierstemmig koraal op dezelfde manier begint, maar langzaamaan op twee verschillende manieren uitwerkt. En door nog meer van zulke vierstemmige versies in de vergelijking op te nemen – het koraal BWV 271 en ‘Wenn ich einmal soll scheiden’ uit de Matthäus-Passion, bijvoorbeeld – wordt dat beeld nog breder.
Zo vormen groepjes koralen een soort clusters waarin we Bach dezelfde harmonische en melodische ideeën op steeds iets andere wijze horen uitwerken. Carl Philipp Emmanuel Bach publiceerde de koraalharmonisaties (de manier waarop een koraalmelodie van vierstemmige begeleiding is voorzien, red.) van zijn vader tussen 1765 en 1769. Volgens zoon Bach toont zijn vader daar in plaats van ‘stijf en pedantisch contrapunt’ juist ‘de heel bijzondere inrichting van de harmonie en het natuurlijk vloeiende van de middenstemmen en de bas’. Bachs groepjes met varianten van dezelfde harmonisatie laten zien op hoeveel verschillende manieren hij dat kon, zelfs als het basisidee hetzelfde was.
Achtergrondvideo's
Teksten
Origineel
1.
Befiehl du deine Wege
und was dein Herze kränkt,
der allertreusten Pflege
des, der den Himmel lenkt.
Der Wolken, Luft und Winden
gibt Wege, Lauf und Bahn,
der wird auch Wege finden,
da dein Fuß gehen kann.
6.
Hoff, o du arme Seele,
hoff und sei unverzagt!
Gott wird dich aus der Höhle,
da dich der Kummer plagt,
mit großen Gnaden rücken;
erwarte nur die Zeit,
so wirst du schon erblicken
die Sonn’ der schönsten Freud.
7.
Auf, auf, gib deinem Schmerze
und Sorgen gute Nacht!
Laß fahren, was dein Herze
betrübt und traurig macht!
Bist du doch nicht Regente,
der alles führen soll,
Gott sitzt im Regimente
und führet alles wohl.
12.
Mach End’, o Herr, mach Ende
an aller unsrer Not,
stärk unsre Füß’ und Hände
und laß bis in den Tod
uns allzeit deiner Pflege
und Treu’ empfohlen sein,
so gehen unsre Wege
gewiß zum Himmel ein.
Vertaling
1.
Vertrouw je wegen
en dat wat je hart krenkt
toe aan de allertrouwste zorg
van hem die de hemel bestuurt.
Hij die wolken, lucht en winden
hun weg, loop en baan geeft,
zal ook wel wegen vinden
waarlangs jouw voet kan gaan.
6.
Hoop, o arme ziel,
hoop en wees onbevreesd!
God zal je uit het hol
waar je door verdriet wordt geplaagd
met zijn grote genade weghalen;
wacht de tijd maar af,
dan zul je aanschouwen
de zon van de mooiste vreugde.
7.
Komaan, zeg je pijn
en je zorgen welterusten!
Laat varen wat je hart
bedroefd en verdrietig maakt!
Jij ben toch niet de bestuurder
die alles moet leiden,
God voert het bewind
en hij leidt alles op een goede manier.
12.
Maak een eind, o Heer, maak een eind
aan al onze nood,
sterk onze voeten en handen
en laat ons tot in de dood
altijd aan uw zorg
en trouw toevertrouwd zijn,
dan leiden onze wegen
zeker naar de hemel.
vertaling © Ria van Hengel
Credits
-
- Publicatiedatum
- 12 maart 2026
-
- Opnamedatum
- 6 november 2025
-
- Locatie
- Geertekerk, Utrecht
-
- Dirigent
- Lionel Meunier
-
- Sopraan
- Amelia Berridge, Marta Paklar
-
- Alt
- Bernadett Nagy, Michaela Riener
-
- Tenor
- Adriaan De Koster, João Moreira
-
- Bas
- Lionel Meunier, Matthew Baker
-
- Orgel
- Daniel Seeger
-
- Kirchenbass
- Ira Givol
-
- Regie
- Gijs Besseling
-
- Muziekopname
- Guido Tichelman, Pim van der Lee
-
- Audiomontage en -mix
- Guido Tichelman
-
- Camera
- Gijs Besseling, Danny Noordanus, Jorne Tielemans, Luc Roes
-
- Licht
- Jorne Tielemans
-
- Datahandling
- Luc Roes
-
- Assistent audioregie
- Marloes Biermans
-
- Productie concert
- Imke Deters
-
- Productie opname
- Erik Laarman
Help ons All of Bach te voltooien
Een groot deel moet nog opgenomen worden voordat het gehele oeuvre van Bach online staat. Dit redden we niet zonder financiële steun van donateurs. Help ons de muzikale nalatenschap van Bach te voltooien en steun ons met een gift!