Bleib bei uns, denn es will Abend werden

Bleib bei uns, denn es will Abend werden

BWV 6 uitgevoerd door de Nederlandse Bachvereniging
onder leiding van Jos van Veldhoven
Waalse Kerk, Amsterdam

  • Intro
  • 1. Bleib bei uns (Chor)
  • 2. Hochgelobter Gottessohn (Arie)
  • 3. Ach bleib bei uns (Choral)
  • 4. Es hat die Dunkelheit (Rezitativ)
  • 5. Jesu, lass uns auf dich sehen (Arie)
  • 6. Beweis dein Macht (Choral)

Achter de muziek

Verhaal
Verhaal
Achtergrondvideo's
Achtergrondvideo's
Teksten
Teksten
Credits
Credits

Ongeloof op weg naar Emmaüs

Een sobere, strenge blik naar binnen.

Kan het waar zijn? Stond Jezus inderdaad op uit de dood? De vrouwen bij het lege graf zeggen van wel. De twee leerlingen die op weg naar Emmaüs zijn, twijfelen aan het langverwachte wonder. Ze smeken de man die hen vergezelt – en die hun onderweg kundig de profetie onderwijst – om nog wat te blijven, want de nacht valt, de dag is bijna ten einde, de angst... Maar ze zagen niet, of konden nog niet zien, dat ze al die tijd met de verrezen Christus spraken. Hun geloof schoot tekort.

Dat contrast tussen geloof en ongeloof, licht en duisternis, verlossing en zonde is het thema van deze cantate. Bach werkte met een nogal taaie tekst, en veel auteurs vermoeden dan ook de hand van een theoloog. Bach laat het vallen van de nacht horen in allerlei traag dalende lijnen, onder meer op het motief ‘Bleib bei uns’, dat doet denken aan ‘Ruht wohl’ uit de Johannes-Passion, BWV 245 van een jaar eerder. Het smekende openingsdeel heeft een opgewonden fuga in het hart, de innerlijke storm van de apostelen? Als klaroenen roepen ze om de beurt, en plots samen: ‘Bleib bei uns!’

Na een parafrase van het gebed door de alt en een warme hobo da caccia volgt het eerste koraal: nóg eens een angstige smeekbede: ‘Blijf toch bij ons’, maar nu omspeeld door een voorzichtig hoopvolle violoncello piccolo; Bach of zijn bewerker nam dit deel op in de zogenoemde Schübler-Choräle. Pas in het vierde deel, een basrecitatief, wordt de tekstdichter concreet met een waarschuwende verwijzing naar het bijbelboek Openbaring: blijf zondigen en God zal zijn licht wegnemen. De tenor verklankt dan met schrijnende stappen het mulle, ongemakkelijke pad van de zonde afgezet tegen het glanzende ‘licht’, waarop het koor besluit met een kort gebed in de vorm van couplet uit het Lutherlied ‘Erhalt uns, Herr, bei deinem Wort’.

BWV
6
Titel
Bleib bei uns, denn es will Abend werden
Genre
cantates
Jaartal
1725
Tekstdichter
Christoph Birkmann?
Bestemming
Tweede Paasdag
Eerste uitvoering
2 april 1725
Bijzonderheden
Het koraal Ach bleib bei uns transcribeerde Bach voor orgel in zijn Schübler-Choräle, BWV 649

Achtergrondvideo's

Jos van Veldhoven, Tim Mead

“De violoncello piccolo zorgt voor vreugde en optimisme in deze cantate.”

Teksten

Origineel

1. Chor
Bleib bei uns, denn es will Abend
werden, und der Tag hat sich geneiget.

2. Arie (Alt)
Hochgelobter Gottessohn,
lass es dir nicht sein entgegen,
dass wir itzt vor deinem Thron
eine Bitte niederlegen:
Bleib, ach bleibe unser Licht,
weil die Finsternis einbricht.

3. Choral (Sopran)
Ach bleib bei uns, Herr Jesu Christ,
weil es nun Abend worden ist,
dein göttlich Wort, das helle Licht,
lass ja bei uns auslöschen nicht.

In dieser letzt’n betrübten Zeit
verleih uns, Herr, Beständigkeit,
dass wir dein Wort und Sacrament
rein b’halten bis an unser End.

4. Rezitativ (Bass)
Es hat die Dunkelheit
an vielen Orten überhand genommen.
Woher ist aber dieses kommen?
Bloss daher, weil sowohl
die Kleinen als die Grossen
nicht in Gerechtigkeit
vor dir, o Gott, gewandelt
und wider ihre Christenpflicht gehandelt.
Drum hast du auch
den Leuchter umgestossen.

5. Arie (Tenor)
Jesu, lass uns auf dich sehen,
dass wir nicht
auf den Sündenwegen gehen.
Lass das Licht
deines Worts uns helle scheinen
und dich jederzeit treu meinen.

6. Choral
Beweis dein Macht, Herr Jesu Christ,
der du Herr aller Herren bist;
Beschirm dein arme Christenheit,
Dass sie dich lob in Ewigkeit.


Vertaling

1. Koor
Blijf bij ons, want het wordt avond
en de dag heeft zich te rusten gelegd.

2. Aria
Hooggeprezen Zoon van God,
laat het u niet onwelgevallig zijn,
dat wij nu voor uw troon
een bede neerleggen:
Blijf, ach, blijf ons licht,
nu de duisternis valt.

3. Koraal
Blijf toch bij ons, Heer Jezus Christus,
omdat het nu avond geworden is,
uw goddelijk woord, het heldere licht,
laat dat bij ons niet uitdoven.

Verleen ons, Heer, standvastigheid
in deze laatste, droeve tijd;
zodat wij uw woord en sacrament
zuiver houden tot aan ons eind.

4. Recitatief
De duisternis heeft
op vele plaatsen de overhand genomen.
Maar hoe is dat gekomen?
Enkel omdat zowel
de kleinen als de groten
niet in gerechtigheid
voor u, o God, gewandeld
en tegen hun christenplicht gehandeld hebben. Daarom hebt u ook de
kandelaar omgestoten.

5. Aria
Jezus, laat ons u voor ogen houden,
opdat wij niet
op zondige wegen gaan.
Laat het licht van uw woord
helder voor ons schijnen
en u altijd zuiver weergeven.

6. Koraal
Bewijs uw macht, Heer Jezus Christus,
u die de Heer van alle heren bent;
bescherm uw arme christenheid,
opdat zij u looft in eeuwigheid.






Credits

  • Publicatiedatum
    8 juni 2018
  • Opnamedatum
    11 februari 2018
  • Locatie
    Waalse Kerk, Amsterdam
  • Dirigent
    Jos van Veldhoven
  • Sopraan
    Maria Keohane
  • Alt
    Tim Mead
  • Tenor
    Daniel Johannsen
  • Bas
    Matthew Brook
  • Ripiënisten sopraan
    Hilde Van Ruymbeke, Marjon Strijk
  • Ripiënisten alt
    Barnabás Hegyi, Marleene Goldstein
  • Ripiënisten tenor
    Kevin Skelton, Guy Cutting
  • Ripiënisten bas
    Drew Santini, Matthew Baker
  • Viool 1
    Shunske Sato, Anneke van Haaften, Pieter Affourtit
  • Viool 2
    Sayuri Yamagata, Lidewij van der Voort, Paulien Kostense
  • Altviool
    Staas Swierstra, Jan Willem Vis
  • Cello
    Lucia Swarts, Richte van der Meer
  • Contrabas
    Robert Franenberg
  • Hobo
    Martin Stadler, Peter Frankenberg
  • Hobo da caccia
    Yongcheon Shin
  • Fagot
    Benny Aghassi
  • Orgel
    Leo van Doeselaar
  • Klavecimbel
    Siebe Henstra
  • Regie en beeldmontage
    Bas Wielenga
  • Muziekopname
    Guido Tichelman, Bastiaan Kuijt, Pim van der Lee
  • Audiomontage- en mix
    Guido Tichelman
  • Camera
    Merijn Vrieling, Ivo Palmen, Martin Struijf, Bjorn Tiebout
  • Director of photography
    Merijn Vrieling
  • Licht
    Zen Bloot, Henry Rodgers, Patrick Galvin
  • Regieassistent
    Ferenc Soeteman
  • Beeldtechniek
    Vincent Nugteren
  • Settechniek
    Dennis van Hoek
  • Datahandling
    Jesper Blok
  • Projectmanager NEP
    Peter Ribbens
  • Interview
    Onno van Ameijde, Marloes Biermans
  • Productie concert
    Imke Deters
  • Productie opname
    Jessie Verbrugh
Help ons All of Bach te voltooien Help ons All of Bach te voltooien

Help ons All of Bach te voltooien

Een groot deel moet nog opgenomen worden voordat het gehele oeuvre van Bach online staat. Dit redden we niet zonder financiële steun van donateurs. Help ons de muzikale nalatenschap van Bach te voltooien en steun ons met een gift!