Scroll mee door een eeuw aan hoogtepunten

In de beginjaren kon men de Bachvereniging al op verschillende manieren financieel ondersteunen.

De eerste Matthäus-uitvoering was direct een groot succes met een uitverkochte Grote Kerk. Het publiek kreeg toen al vaste zitplaatsen toegewezen.

De eerste Matthäus-uitvoering in 1922 werd gedirigeerd door Johan Schoonderbeek.

In 1925 reisde de Bachvereniging naar Enschede om ook daar de Matthäus-Passion uit te voeren. Destijds een ware tournee met overnachting en een speciaal door de NS ingezette trein.

Evert Cornelis, de opvolger van Schoonderbeek, weigerde een onverkorte Matthäus-Passion uit te voeren. Na lang overleg besloot het bestuur tot een uitvoering van de Johannes-Passion. Die leverde echter fors minder inkomsten op.

Tot de jaren '80 was de Bachvereniging een gezelschap van amateurzangers. Iedereen die graag wilde zingen kon zich aanmelden voor een open repetitie in de Spieghelkerk in Bussum, vervolgens kon men zich inschrijven als vast koorlid.

De oudste foto van een uitvoering van de Matthäus-Passion in Naarden in ons archief, verscheen in de Telegraaf van 31 maart 1934. We zien het koor van de Nederlandse Bachvereniging en het Utrechts Stedelijk Orkest onder leiding van Anthon van der Horst.

Vanaf 1922 tot 1969 maakte de Bachvereniging gebruik van standaard tekstboekjes voor de Matthäus. In 1938 ontwierp M.C. Escher de voorkant van deze programmaboeken.

Als koorvereniging had de Bachvereniging enige jaren het eigen ledenblad In en om het Bachkoor. In het ledenblad verschenen leuke verhalen van koorleden en informatie over aankomende repetities en projecten.

Op 11 februari 1940 was er een radio-uitzending van cantate BWV 106 'Actus Tragicus', uitgevoerd door de Nederlandse Bachvereniging onder leiding van Anthon van der Horst. Dit is de oudste bewaard gebleven radio-opname van de Bachvereniging.

In 1942 werd de Nederlandse Kultuurkamer ingevoerd door de Duitse bezetter. Zangverenigingen zoals de Bachvereniging moesten zich hierbij aansluiten om hun activiteiten legaal te kunnen voortzetten. Een belangrijke voorwaarde was dat Joodse leden van zangverenigingen moesten worden geweerd.

De Bachvereniging trad in 1942 noodgedwongen toe tot de Kultuurkamer en moest haar Joodse koorleden weren. Als gevolg hiervan weigerde sopraansoliste Jo Vincent medewerking te verlenen aan de concerten van de Bachvereniging. Ankie van Wickevoort Crommelin werd op het laatste moment gevraagd om in te vallen.

Om bij een Matthäus-uitvoering in Naarden aanwezig te zijn, is het tijdig bestellen van toegangskaarten belangrijk.

Na de bevrijding in 1945 werd de Kultuurkamer opgeheven en konden er weer concerten zonder Duitse censurerende maatregelen worden gegeven.

De Nederlandse Spoorwegen, trouwe sponsor van de Nederlandse Bachvereniging, pasten in de Goede Week van 1947 de dienstregeling aan, op verzoek van het bestuur van de Bachvereniging.

Het Holland Festival werd kort na de Tweede Wereldoorlog opgericht als internationaal podiumkunstenfestival met aandacht voor zowel klassieke als hedendaagse muziek. De Bachvereniging voerde geregeld muziek van Bach uit tijdens dit festival en kreeg hierdoor meer (inter)nationale bekendheid. 

Koningin Elisabeth van België werd benoemd tot erelid van de Bachvereniging toen ze in 1951 te gast was bij de uitvoering van de Matthäus-Passion.

Naast koningin Elisabeth van België werd medicus, theoloog en musicus dr. Albert Schweitzer in 1951 benoemd tot erelid van de Bachvereniging. De band van Schweitzer met de Bachvereniging gaat terug tot 1928, toen hij orgelconcerten door heel Nederland gaf met medewerking van enkele koorleden van de Bachvereniging.

In 1957 werd de eerste langspeelplaat-opname van de Matthäus door de Bachvereniging gemaakt. De opname vond plaats in de Grote Kerk Naarden.

In de jaren '50 richtte Anthon van der Horst de Schola Cantorum op, een a cappella-koor van de Bachvereniging dat bedoeld was voor jonge amateurzangers.

Ter ere van het veertigjarig bestaan van de Bachvereniging werd in het najaar van 1961 een groots Bachfeest georganiseerd.

Na het overlijden van Anthon van der Horst in maart 1965 werd Charles de Wolff gevraagd om zowel de Matthäus als de Hohe Messe te leiden. In mei werd hij tot vaste dirigent van de Bachvereniging benoemd.

Het koor van de Nederlandse Bachvereniging repeteert onder leiding van Charles de Wolff voor het Holland Festival.

In de jaren 60 en 70 werd barokmuziek steeds vaker uitgevoerd op instrumenten uit de zeventiende of achttiende eeuw of kopieën daarvan, maar niet bij de Bachvereniging.

In de jaren '70 werd de Grote Kerk van Naarden grondig gerestaureerd. In 1972 werd de Matthaus-Passion weer uitgevoerd in de Grote Kerk van Naarden, de steigers zijn dan nog volop aanwezig in de kerk.

Vanwege de gefaseerde restauratie van de Grote Kerk van Naarden werd in de jaren 1970, 1973, 1974 en 1975 uitgeweken naar de Grote Kerk van Monnickendam om de Matthäus-Passion uit te voeren.

Voorzitter Pascal Rijnders uit in Tros Aktua zijn zorgen over de financiële situatie van de Bachvereniging.

Na de Tweede Wereldoorlog werd de Bachvereniging internationaal bekender, onder meer door deelname aan het Holland Festival. Als gevolg hiervan werd het koor regelmatig uitgenodigd voor buitenlandse concertreeksen en festivals.

Stichting COMU had vanaf 1979 een eigen platenlabel: COrneMUse. De Bachvereniging bracht via dit label verschillende opnames uit.

Begin jaren '80 ontstond een conflict over de artistieke koers. Het bestuur wilde een nieuwe weg inslaan, geïnspireerd door de authentieke uitvoeringspraktijk die in Nederland in deze jaren opbloeide. Dirigent Charles de Wolff besloot daarop te vertrekken, met bijna het voltallige koor van de Bachvereniging in zijn kielzog, en richtte Bachkoor Holland op.

Drie jaar na zijn aanstelling als artistiek leider van de Bachvereniging, dirigeerde Jos van Veldhoven zijn eerste Matthaüs in Naarden. Dit was ook een van de laatste keren dat koor en orkest achter het koorhek verscholen zaten. In 1989 verschuift het podium naar het midden van de kerk.

De Matthäus door de Bachvereniging zorgt al honderd jaar voor een volle Grote Kerk op Goede Vrijdag.

Onder artistiek leiderschap van Jos van Veldhoven werden regelmatig gastdirigenten uitgenodigd om de Matthäus in Naarden te dirigeren. Dit begon in 1984 met Jos van Immerseel, later kwamen daar namen als Koopman, Leonhardt, Herreweghe en Jacobs bij.

Onder artistiek leiderschap van Jos van Veldhoven werden regelmatig gastdirigenten uitgenodigd om de Matthäus in Naarden te dirigeren. Dit begon in 1984 met Jos van Immerseel, later kwamen daar namen als Koopman, Leonhardt, Herreweghe en Jacobs bij.

In 1994 verzorgde de Bachvereniging het Koninginnedagconcert op Paleis Noordeinde in aanwezigheid van Koningin Beatrix.

In 1997 werd het 75-jarig bestaan van de Nederlandse Bachvereniging gevierd. Op 28 maart 1997 maakte de NCRV een uitgebreide documentaire over de geschiedenis van de Bachvereniging met musici, publiek, (oud)-solisten, dirigenten aan het woord. 

Tijdens het seizoen 2004-2005 organiseerde de Bachvereniging een groot project rondom het thema Orpheus. In verschillende concertprogramma's werden Orfeo-werken van componisten als Gluck, Rossi, Pergolesi, Telemann en Haydn uitgevoerd.

In juli 2007 reisde de Bachvereniging af naar de Verenigde Staten om twee concerten te geven in de Seiji Ozawa Hall tijdens het Tanglewood Festival.

Vanaf de jaren '90 wordt jaarlijks een nieuwe poster voor de Matthäus-tournee ontworpen.

Sinds de jaren '90 is de Bachvereniging verschillende keren op tournee geweest naar Japan (1991, 2011 en 2019).

In 2013 begon de Bachvereniging als opmaat naar het 100-jarig bestaan aan het All of Bach-project: een groots (video)project waarin alle werken van Bach in de hoogste kwaliteit worden opgenomen en online gratis te bekijken/beluisteren zijn.

Op 2 mei 2014 vond de officiële release van All of Bach plaats. Op de website allofbach.com werden de eerste zes werken gepubliceerd: BWV 61, 82, 130, 565, 593, 858.

In zijn laatste jaar als artistiek leider voerde Jos van Veldhoven de Matthäus-Passion in TivoliVredenburg uit in een bijzondere opstelling: een deel van het publiek zat tussen de twee koren/orkesten in.

Vanaf 4 september 2018 worden de video's van All of Bach gepubliceerd op het YouTube-kanaal van de Bachvereniging. De eerste video die wordt gelanceerd is de Hohe Messe:

Anderhalf jaar na de start van het YouTube-kanaal van All of Bach werd de mijlpaal van 100.000 abonnees bereikt.

Ook in 2021 waren er geen uitvoeringen van de Matthäus-Passion mogelijk in verband met de voortdurende pandemie. In plaats daarvan werd ervoor gekozen om de kleiner bezette Johannes-Passion - zonder publiek - op te nemen in de Grote Kerk Naaden. Deze televisie-opname werd op NPO 2 uitgezonden op Goede Vrijdag. Deze opname is ook toegevoegd aan All of Bach.

Op 11 februari 2022 ging de gloednieuwe opera 'J.S. Bach - De Apocalyps' in première in Het Nationale Theater, Den Haag. Deze ‘opera die Bach nooit schreef’ was een coproductie met OPERATODAY en had een van de hoogtepunten van ons jubileumseizoen moeten worden. Door de voortdurende pandemie moest er - na maandenlange repetities - helaas worden besloten de opera wel in première te laten gaan, maar de bijbehorende tournee van 26 voorstellingen door het land te annuleren.