Nun danket alle Gott

BWV 386 uitgevoerd door de Nederlandse Bachvereniging
Sint-Gertrudiskerk, Bergen op Zoom

Nun danket alle Gott
Der ewig reiche Gott
Lob, Ehr und Preis sei Gott

Terug

Achter de muziek

Verhaal

Teksten

Credits

Lof via Luther

Een lied van hoop voor woelige tijden

Op 25 juni 1530 hoorde keizer Karel V tegen zijn wil de Augsburgse Belijdenis – de geloofsbelijdenis van de reformatorische beweging – tijdens een politiek cruciale vergadering. Op papier moest die bijeenkomst hem informeren over de verschillende geloofsrichtingen in zijn keizerrijk, maar het hof deed er alles aan om de reformatorische beweging zo klein mogelijk te houden. Maar dat was buiten de protestantse steden en staten gerekend: zij vaardigden de Saksische jurist Christian Beyer af en hij las de Belijdenis zo helder en krachtig voor, dat de tekst ook buiten de veel te kleine kapel goed hoorbaar was. En die tekst, met daarin aanklachten tegen katholieke excessen uit de pennen van Martin Luther, Justus Jonas en vooral Philipp Melanchthon, legde mede de basis voor de lutherse stroming binnen de Reformatie.

Precies een eeuw later werd de Augsburgse Belijdenis breed herdacht. Ook in het stadje Eilenburg. Daar schreef predikant Martin Rinckart ter ere van dit jubileum en midden in het geweld van de Dertigjarige Oorlog (1618–1648) een hoopvolle liedtekst die heel bekend zou worden: ‘Nun danket alle Gott’(later gepubliceerd in zijn Jesu-Hertz-Büchlein, 1636). In de drie strofen buigt Rinckart bijbelvertaling van Luther om tot een loflied: op Gods goedheid, op Zijn belofte om de mensheid te verlossen, en op God zelf. De melodie van Johann Crüger is sinds 1647 verbonden aan Rinckarts tekst.

In Leipzig klonk ‘Nun danket alle Gott’ vaak bij huwelijken en feestdagen. Maar ook na de Passie op Goede Vrijdag, omdat Jezus’ dood als het teken van Gods verlossing werd gezien. Bach gebruikte de melodie minstens in twee cantates voor Hervormingsdag op 31 oktober (BWV 79 en 192), en ook in de Leipziger Choräle.

BWV: 386
Titel: Nun danket alle Gott
Genre: koralen
Tekstdichter: Martin Rinckart (1636)
Bijzonderheden: Melodie: Johann Crüger (1647)

Achtergrondvideo's

Teksten

Origineel

Nun danket alle Gott
mit Herzen, Mund und Händen,
der große Dinge tut
an uns und allen Enden,
der uns von Mutterleib
und Kindesbeinen an
unzählig viel zugut
und noch jetzund getan.

Der ewig reiche Gott
woll uns bei unserm Leben
ein immer fröhlich Herz
und edlen Frieden geben
und uns in seiner Gnad
erhalten fort und fort
und uns aus aller Not
erlösen hier und dort.

Lob, Ehr und Preis sei Gott,
dem Vater und dem Sohne
und dem, der beiden gleich
im höchsten Himmelsthrone,
dem einig höchsten Gott,
als er anfänglich war
und ist und bleiben wird
jetzt und immer dar.

Vertaling

Dankt nu allen God
met hart, mond en handen,
hem die grote dingen doet
aan ons en overal,
die ons vanaf de moederschoot
en van kindsbeen af
talloze weldaden heeft bewezen
en nog bewijst.

Moge de eeuwig rijke God
ons in ons leven
een altijd vrolijk hart
en een edele vrede geven,
en ons in zijn genade
voortdurend bewaren
en ons uit alle nood
zowel hier als daarginds verlossen.

Lof, eer en prijs zij God,
de Vader en de Zoon
en Hem die aan beiden gelijk is
op de hoogste hemeltroon,
de enig hoogste God
die er was vanaf het begin
en is en zal blijven
nu en altijd.

vertaling © Ria van Hengel

Credits

Publicatiedatum

8 januari 2026
Opnamedatum

6 mei 2024
Locatie

Sint-Gertrudiskerk, Bergen op Zoom
Sopraan

Amelia Berridge
Alt

Tim Braithwaite
Tenor

Adriaan de Koster
Bas

Donald Bentvelsen
Theorbe

David Mackor
Regie

Onno van Ameijde
Muziekopname

Guido Tichelman, Pim van der Lee
Audiomontage en -mix

Guido Tichelman
Camera

Jesper Blok, Jorne Tielemans
Focus pull

Glenn van Neerden
Licht

Jorne Tielemans, Patrick Galvin
Projectmanager NEP

Ron Vermeulen
Assistent audioregie

Marloes Biermans
Productie

Lisanne Marlou de Kok, Stephan Esmeijer

Ontdek