Nun komm, der Heiden Heiland

Nun komm, der Heiden Heiland

BWV 62 uitgevoerd door de Nederlandse Bachvereniging
onder leiding van Jos van Veldhoven
Waalse Kerk, Amsterdam

  • Menu
  • 1. Nun komm (Chor)
  • 2. Bewundert, o Menschen (Aria)
  • 3. So geht aus (Rezitativ)
  • 4. Streite, siege, starker Held! (Aria)
  • 5. Wir ehren (Rezitativ)
  • 6. Lob sei Gott (Choral)

Achter de muziek

Verhaal
Verhaal
Achtergrondvideo's
Achtergrondvideo's
Teksten
Teksten
Credits
Credits

Ingetogen feestelijkheid

In deze adventscantate zet Bach de strijdbaarheid en kwetsbaarheid van de Messias naast elkaar.

Het feestelijke begin van het kerkelijk jaar op de eerste zondag van Advent had voor de Lutheranen een hoopvol karakter – het was immers bijna Kerst. Tegelijkertijd leidde deze zondag een periode van soberheid en bezinning in, die duurde tot Eerste Kerstdag. Bach geeft de enthousiaste en verwachtingsvolle opening van deze cantate dan ook een bescheiden orkestratie; de feestelijke pauken en trompetten worden bewaard voor de geboorte. Wel wordt de koraalmelodie, die klinkt in de sopraan, ondersteund door een hoorn. De tekst van de cantate is ontleend aan Luthers in die tijd overbekende adventskoraal Nun komm, der Heiden Heiland. Het eerste en het laatste deel volgen letterlijk Luthers tekst, de middendelen zijn erop gebaseerd.
Een omvangrijke tenoraria in een dansend ritme onderstreept de aardse vreugde voor de aanstaande geboorte. Bach zet de strijdbaarheid en kwetsbaarheid van de Messias tegenover elkaar. De bas zingt een strijdlustige aria, waarbij de strijkers in een vurig unisono met het continuo meespelen. Deze oorlogstaal wordt echter direct verzacht met een recitatief waarin de sopraan en alt hand in hand verlegen de kribbe naderen.

Bach vermeldde op zijn partituur alle elementen uit de dienst op de eerste adventszondag in Leipzig. Wanneer de organist moest spelen en wat, wanneer er gelezen en gebeden werd, wanneer de cantate kwam etcetera. Hij deed dat ook al op zijn partituur van BWV 61, ook een cantate voor de eerste adventszondag. Daar leek het logisch, hij schreef dat stuk in Weimar en het was de eerste adventscantate die hij in Leipzig uitvoerde. Het zou in dat geval dus goed als geheugensteuntje voor hemzelf bedoeld kunnen zijn. Een jaar later was hij inmiddels al helemaal ingeburgerd in de Leipzigse liturgie en het lijkt dus niet waarschijnlijk dat hij toen weer zo’n geheugensteuntje nodig had. Mogelijk is de opsomming bedoeld voor een vervanger die orgel speelde en dirigeerde terwijl Bach afwezig was. Dat zou bijvoorbeeld gespeeld kunnen hebben bij een heruitvoering van de cantate in 1736, toen Bach in Dresden was als net nieuw benoemde hofcomponist om een orgelconcert te geven in de Frauenkirche. 

BWV
62
Titel
Nun komm, der Heiden Heiland
Genre
cantates
Jaartal
1724
Stad
Leipzig
Tekstdichter
Gebaseerd op Luthers adventskoraal 'Nun komm, der Heiden Heiland', 1524 - eerste en laatste deel letterlijk, rest bewerkt door onbekende tekstdichter.
Bestemming
eerste zondag van de Advent
Eerste uitvoering
3 december 1724, heruitvoering in de jaren 1732-35 en 1736?

Achtergrondvideo's

Dirigent Jos van Veldhoven

“Jos van Veldhoven over de sfeerimpressie aan het begin van deze cantate.”

Bas Peter Harvey

“Bas Peter Harvey over de strijdlustige aria Streite, siege, starker Held!.”

Teksten

Origineel

1. Chor
Nun komm, der Heiden Heiland,
der Jungfrauen Kind erkannt,
des sich wundert alle Welt,
Gott solch Geburt ihm bestellt.

2. Arie (Tenor)
Bewundert, o Menschen,
dies grosse Geheimnis:
der höchste Beherrscher
erscheinet der Welt.
Hier werden die Schätze
des Himmels entdecket,
hier wird uns ein göttliches Manna bestellt,
o Wunder!
die Keuschheit wird gar nicht beflecket.

3. Rezitativ (Bass)
So geht aus Gottes Herrlichkeit und Thron
sein eingeborner Sohn.
Der Held aus Juda bricht herein,
den Weg mit Freudigkeit zu laufen
und uns Gefallne zu erkaufen.
O heller Glanz, o wunderbarer Segensschein!

4. Arie (Bass)
Streite, siege, starker Held!
Sei vor uns im Fleische kräftig!
Sei geschäftig, das Vermögen
in uns Schwachen
stark zu machen!

5. Rezitativ (Sopran, Alt)
Wir ehren diese Herrlichkeit
und nahen nun zu deiner Krippen
und preisen mit erfreuten Lippen,
was du uns zubereit';
die Dunkelheit verstört' uns nicht
und sahen dein unendlich Licht.

6. Choral
Lob sei Gott, dem Vater, g'ton,
lob sei Gott, sein'm eingen Sohn,
lob sei Gott, dem Heilgen Geist,
immer und in Ewigkeit!

Vertaling

1. Koor
Kom nu, redder der heidenen,
kind verkondigd aan een maagd,
een geboorte door God zo beschikt
dat heel de wereld zich verwondert.

2. Aria
Bewondert dit grote geheim,
o mensen:
de hoogste vorst
verschijnt aan de wereld.
Hier worden de schatten
van de hemel geopenbaard
en wordt ons ware godenspijs gegeven,
o wonder,
zonder de kuisheid te bevlekken.

3. Recitatief
Zo komt voort uit Gods heerlijkheid
en troon zijn enig geboren zoon.
De held uit Juda komt binnenvallen,
om zijn weg te gaan met vreugde
en ons gevallenen voor zich te winnen.
O heldere schijn, o wonderbaarlijk zegenlicht!

4. Aria
Strijd en win, sterke held!
Wees sterk voor ons in de deugd!
Span u in om de vermogens
van ons zwakken
sterk te maken!

5. Recitatief
We vereren deze heerlijkheid
en naderen nu uw kribbe
en prijzen met vreugde op onze lippen
al wat u ons brengt;
de duisternis verontrust ons niet
sinds wij uw oneindig licht zagen.

6. Koraal
Lof zij God de vader,
lof zij God zijn enige zoon,
lof zij God de heilige geest,
voor altijd en in eeuwigheid.

Credits

  • Publicatiedatum
    5 december 2014
  • Opnamedatum
    30 november 2013
  • Locatie
    Waalse Kerk, Amsterdam
  • Dirigent
    Jos van Veldhoven
  • Sopraan
    Zsuzsi Tóth
  • Alt
    Barnabás Hegyi
  • Tenor
    Nicholas Mulroy
  • Bas
    Peter Harvey
  • Ripiënisten sopraan
    Lauren Armishaw, Annelies Brants
  • Ripiënisten alt
    Victoria Cassano McDonald, Elsbeth Gerritsen
  • Ripiënisten tenor
    Robert Buckland, João Moreira
  • Ripiënisten bas
    Jelle Draijer, Lionel Meunier
  • Viool 1
    Shunske Sato, Anneke van Haaften, Annelies van der Vegt
  • Viool 2
    Sayuri Yamagata, Paulien Kostense, Lidewij van der Voort
  • Altviool
    Staas Swierstra, Esther van der Eijk
  • Cello
    Lucia Swarts, Richte van der Meer
  • Contrabas
    Maggie Urquhart
  • Hobo
    Frank de Bruine, Peter Frankenberg
  • Fagot
    Benny Aghassi
  • Hoorn
    Erwin Wieringa
  • Klavecimbel
    Siebe Henstra
  • Kistorgel
    Pieter-Jan Belder
  • Groot orgel
    Leo van Doeselaar
  • Registrant
    Paul Meerwijk
  • Productie concert
    Marco Meijdam, Imke Deters
  • Productie
    Frank van der Weij
  • Cameraregie
    Lucas van Woerkum
  • Director of photography
    Sal Kroonenberg
  • Camera
    Sal Kroonenberg, Jorrit Garretsen, Robert Berger, Benjamin Sparschuh
  • Montage
    Lucas van Woerkum, Frank van der Weij
  • Muziekopname
    Leo de Klerk
  • Licht
    Alban Riphagen
  • Productie-assistentie
    Zoë de Wilde
  • Partituurcoaching
    Jan Van den Bossche
  • Make up
    Marloes Bovenlander, Jamila el Bouch
  • Camera-assistent
    Chris Tjong Ayong
  • Assistent muziekregisseur
    Menno van Delft
  • Geluids-assistenten
    Jaap van Stenis, Jaap Firet, Bobby Verbakel, Luuk Hoogstraten
  • Muziekmontage en –mixage
    Leo de Klerk, Frank van der Weij
  • Kleurcorrectie
    Jef Grosfeld
  • Interviews
    Onno van Ameijde
  • Met dank aan
    Nienke Meuleman
Help ons All of Bach te voltooien Help ons All of Bach te voltooien

Help ons All of Bach te voltooien

Een groot deel moet nog opgenomen worden voordat het gehele oeuvre van Bach online staat. Dit redden we niet zonder financiële steun van donateurs. Help ons de muzikale nalatenschap van Bach te voltooien en steun ons met een gift!