Menuet in G groot

Menuet in G groot

BWV 843 uitgevoerd door Fernando Lourens
Maltezerhuis, Utrecht

Achter de muziek

Verhaal
Verhaal
Achtergrondvideo's
Achtergrondvideo's
Credits
Credits

Puur figuurlijk

Een nerveus ritme gaat met een menuet aan de haal

In zijn ‘schoolmuziek’ toonde Bach zich een leraar met hoge eisen. Hij nam zijn studenten stevig bij de hand, zodat ze hun techniek weliswaar stap voor stap, maar in ijltempo konden ontwikkelen. Zijn eigen zoon Wilhelm Friedemann was trouwens een van hen, en bovendien een student met een uitzonderlijk talent voor zowel uitvoering als compositie. In het Klavierbüchlein – het muziekboekje waarin zowel vader als zoon vanaf 1720 stukken noteerden en waarmee Johann Sebastiaan virtuositeit en creativiteit wilde kweken bij Wilhelm Friedemann  – kun je de jonge muzikant mooi volgen op zijn groeipad. Hier en daar vangen we in de collectie een glimp op van de lespraktijk van Bach, bijvoorbeeld waar de hand van Johann Sebastian de muziek van Wilhelm Friedemann corrigeert.

Dan is er dit menuet, BWV 843, waarschijnlijk van de zoon zelf, dat meteen opvalt door zijn ambitie. Vergeleken met de twee ‘broertjes’ direct ervoor in het Klavierbüchlein maakt het een enorme sprong vooruit: bijna twee keer zo lang, muzikaal rijker en complexer… Wilhelm Friedemann had duidelijk al een hoop te zeggen.

Tegelijkertijd is het een oefening in het figura corta-motief dat eigenlijk niet past bij een doorgaans rustiger, statiger menuet. Vanaf de eerste maat neemt het lang-kort-kort-motief de textuur volledig over. Misschien had Johann Sebastian het toegevoegd aan zijn eerdere oefening (BWV 842) en wilde Wilhelm Friedemann het grondig onderzoeken? Of hij daarin slaagde, of dat al die figure corte misschien té speels werken, daarover verschillen de meningen. 

Jong talent
Eens per twee à drie jaar organiseert de Nederlandse Bachvereniging een talentontwikkelingsproject voor jonge, getalenteerde musici tot 18 jaar. In deze projecten staat de uitvoeringspraktijk van Bachs muziek centraal. Zo brengen we jong talent in aanraking met de historische uitvoeringspraktijk en verdiepen we hun inzicht in Bachs muziek. In dit project werkten we met de toetsenisten van de toekomst. Zeven internationale toptalenten tussen de 10 en 18 jaar werden na audities geselecteerd en volgden twee masterclasses van Siebe Henstra waarin de talenten liet kennismaken met Bach, het klavecimbel en barokke speeltechnieken en -stijlen. Ze studeerden elk enkele stukken in uit het Klavierbüchlein für Wilhelm Friedemann Bachwaaronder de Negen Kleine Preludes, BWV 924-932, die Bach schreef om zijn zoon Wilhelm Friedemann beter te leren spelen. De ingestudeerde werken namen de jonge klavecinisten in oktober 2024 op voor All of Bach in het Maltezerhuis in Utrecht.

Achtergrondvideo's

Fernando Lourens tijdens de Masterclass van Siebe Henstra:

"Veel mensen zijn geïnspireerd door Bach. De harmonieën zijn mooi en het klinkt gewoon goed"

Teksten

Origineel

Vertaling

Credits

  • Publicatiedatum
    20 november 2025
  • Opnamedatum
    16 oktober 2024
  • Locatie
    Maltezerhuis, Utrecht
  • Klavecimbel
    Fernando Lourens
  • Instrument
    Titus Crijnen, 1992 naar Johannes Ruckers, 1638
  • Regie en camera
    Robin van Erven-Dorens
  • Muziekopname
    Guido Tichelman, Pim van der Lee
  • Audiomontage en -mix
    Guido Tichelman
  • Camera
    Martijn van Beenen
  • Licht
    Ernst-Jan Thieme
  • Assistent audioregie
    Marloes Biermans
  • Datahandling
    Brechtje van Riel
  • Productie
    Lisanne Marlou de Kok