Allemande in g klein
BWV 836 uitgevoerd door Hanna Zhang
Maltezerhuis, Utrecht
Achter de muziek
Netjes in de maat, maar niet stram
Spelenderwijs leren met Bach en zijn zoon(tje)
Misschien stel je je Bach wel voor op een soort wolk tussen hemel en aarde, waar hij sereen zijn goddelijke inspiratie omzette in de ene na de andere verbluffende cantate. Een dringende correctie is hier dan op zijn plaats: naar de aard van Bachs inspiratie blijft het gissen, maar we weten zeker dat sereniteit bij het componeren ver te zoeken was. Zeker in Leipzig - waar Bach een druk speelschema had en in feite ook een muziekacademie runde - maar net zo goed in zijn eerdere kerk- en hofbanen. Bachs roem als muzikant trok zo veel leerlingen dat hij bijvoorbeeld in Weimar, waar hij niet overdreven veel te spelen en te componeren had, met lesgeven haast meer verdiende dan met zijn vaste baan als organist.
Hoe die lessen verliepen, weten we dankzij een wel heel bijzondere student: zoon(tje) Wilhelm Friedemann. Op zijn tiende ontving hij al een ‘Klavierbüchlein’, waarin vader én zoon muziek noteerden die vingers en brein geleidelijk moest voorbereiden op het grote werk. Zo vinden we er vroege versies van de Inventies en de Sinfonia’s, enkele preludes die later ook in het Wohltemperirte Clavier een plek zouden krijgen, en muziek van andere componisten waaronder dus Wilhelm Friedemann zelf.
En heel simpele vingeroefeningen als deze Allemande in g klein, hier gespeeld door de jonge Hanna Zhang. Je hoort invloed van de toetsenmuziek van Franse componisten zoals bijvoorbeeld Couperin, Royer en Rameau; statig en met schwung. De jonge toetsenist moet hier netjes in de maat spelen zonder dat het stram wordt. Niet eenvoudig op het klavecimbel, waarbij elke noot altijd ongeveer even hard klinkt. Ook moet het geheel hier smaakvol versierd worden, zonder dat dat afleidt van de prachtig gebalanceerde melodie.
Jong talent
Eens per twee à drie jaar organiseert de Nederlandse Bachvereniging een talentontwikkelingsproject voor jonge, getalenteerde musici tot 18 jaar. In deze projecten staat de uitvoeringspraktijk van Bachs muziek centraal. Zo brengen we jong talent in aanraking met de historische uitvoeringspraktijk en verdiepen we hun inzicht in Bachs muziek. In dit talentontwikkelingsproject werkten we met de toetsenisten van de toekomst. Zeven internationale toptalenten tussen de 10 en 18 jaar werden na audities geselecteerd en volgden twee masterclasses van Siebe Henstra waarin hij de talenten liet kennismaken met Bach, het klavecimbel en barokke speeltechnieken en -stijlen. Ze studeerden elk enkele stukken in uit het Klavierbüchlein für Wilhelm Friedemann Bach, waaronder de Negen Kleine Preludes, BWV 924-932, die Bach schreef om zijn zoon Wilhelm Friedemann beter te leren spelen. De ingestudeerde werken namen de jonge klavecinisten in oktober 2024 op voor All of Bach in het Maltezerhuis in Utrecht.
Achtergrondvideo's
Teksten
Origineel
Vertaling
Credits
-
- Publicatiedatum
- 19 november 2026
-
- Opnamedatum
- 16 oktober 2024
-
- Locatie
- Maltezerhuis, Utrecht
-
- Klavecimbel
- Hanna Zhang
-
- Instrument
- Titus Crijnen, 1992 naar Johannes Ruckers, 1638
-
- Regie en camera
- Robin van Erven-Dorens
-
- Muziekopname
- Guido Tichelman, Pim van der Lee
-
- Audiomontage en -mix
- Guido Tichelman
-
- Camera
- Martijn van Beenen
-
- Licht
- Ernst-Jan Thieme
-
- Assistent audioregie
- Marloes Biermans
-
- Datahandling
- Brechtje van Riel
-
- Productie
- Lisanne Marlou de Kok