Concert in F groot

Concert in F groot

BWV 971 uitgevoerd door Christine Schornsheim
in het Huis Bartolotti, Amsterdam

  • Menu
  • 1. Allegro
  • 2. Andante
  • 3. Presto

Achter de muziek

Verhaal
Verhaal
Credits
Credits

Nach Italiaenischen Gusto

Bach test het klavier met een Vivaldiaanse soloconcert.

Bach was een Italiaan, en een Fransman, én een Duitser, muzikaal gesproken. In de achttiende eeuw hing hing een zweem van de goûts-réunis, een utopische mix van nationale stijlen in de lucht, terwijl op aarde de nieuwste muziek dankzij uitgaves kriskras heel Europa bereisde. Zo inspireerden Vivaldi’s gloednieuwe, innovatieve concerten Bach tot bewerkingen en eigen bijdrages aan het genre. Neem het Vioolconcert in d klein, BWV 1052r of zijn andere concerten mét orkest. 

Een concert waarbij het hele bouwwerk op de schouders van één klavecinist steunt, zonder orkest, daarvan is het ‘Italiaanse’ concert, BWV 971, zeker het bekendste voorbeeld. Nieuw was het idee niet in de Duitstalige gebieden. Zo had Bach wellicht een voorbeeld in Christian Pezolds uitgebreide Recueil des XXV Concerts pour le Clavecin (1729). Ook de combinatie van een ‘Italiaans’ en een ‘Frans’ werk in één uitgave was courant – in Bachs Clavier-Übung II vormt de Ouvertüre nach Französischer Art BWV 831 naast het ‘Italiaanse’ concert het tweede luik. Die editie was trouwens geen sinecure: uitgever Weigel, onervaren in muziek, liet de werken zetten door graveurs die geen noten konden lezen, en pas bij een tweede druk kon de componist persoonlijk korte metten maken met alle fouten.

Bachs concert ‘in de Italiaanse smaak’ volgt het model van over de Alpen met drie delen, snel-langzaam-snel, imiteert de voortdurende afwisseling tussen tuttidelen en solo’s, en zet in het openingsdeel ritornelli in (een soort refrein om de vaart erin te houden). Het slotdeel krijgt een typische rondovorm. De hard-zachteffecten vereisen uiteraard mogelijkheden die alleen een klavecimbel met twee manualen kan bieden. Een slaafse kopie van de Italiaanse voorbeelden wordt het concert nooit, daarvoor schrijft Bach toch te graag degelijk, ‘on-modern’ contrapunt. En waar een Italiaan in een lyrisch middendeel de solist alle ruimte zou geven, beperkt Bach haar vrijheid juist tot in het kleinste detail. Grondige precisie… hij kon niet anders.

BWV
971
Titel
Concert in F groot
Bijnaam
‘Italiaans’ concert
Instrument
Klavecimbel
Genre
klavierwerken
Jaartal
gedrukt in 1735
Stad
Leipzig

Achtergrondvideo's

Teksten

Origineel

Vertaling

Credits

  • Publicatiedatum
    19 maart 2020
  • Opnamedatum
    15 februari 2019
  • Locatie
    Huis Bartolotti, Amsterdam
  • Klavecinist
    Christine Schornsheim
  • Klavecimbel
    Bruce Kennedy naar Michael Mietke, 1989
  • Regie, camera en licht
    Gijs Besseling
  • Muziekopname
    Guido Tichelman, Bastiaan Kuijt
  • Audiomontage en -mix
    Guido Tichelman
  • Camera, licht
    Nina Badoux
  • Datahandling, camera- en lichtassistent
    Eline Eestermans
  • Productie
    Jessie Verbrugh
Help ons All of Bach te voltooien Help ons All of Bach te voltooien

Help ons All of Bach te voltooien

Een groot deel moet nog opgenomen worden voordat het gehele oeuvre van Bach online staat. Dit redden we niet zonder financiële steun van donateurs. Help ons de muzikale nalatenschap van Bach te voltooien en steun ons met een gift!